Drone ile Çekim İzni: Profesyonel Çekimden Önce 6 Yasal Adım

Drone ile çekim izni, Türkiye’de ticari bir drone çekiminden önce yerine getirmeniz gereken yükümlülüklerin bütünüdür. Sivil Havacılık Genel Müdürlüğü (SHGM) kurallarına göre bu süreç pilot lisansını, kullanıcı kaydını ve bölgeye uygun izni kapsar. 30 Temmuz 2026’da yürürlüğe giren yeni İnsansız Hava Aracı Sistemleri Talimatı (SHT-İHA) bu alanda kuralları yeniledi. Buna göre ticari çekimler asgari P1 lisansı gerektirir ve izin ihtiyacını bölge durumu belirler.

Havadan görüntü; otel, gayrimenkul projesi, fabrika ve etkinlik tanıtımlarında güçlü bir anlatım aracıdır. Ancak izinsiz ya da eksik belgeyle yaptığınız bir uçuş çekimin durmasına yol açar. Üstelik idari yaptırımlar gündeme gelir ve markanın itibarı zarar görür. Bu nedenle drone ile çekim izni hazırlığı, prodüksiyon planının ilk maddeleri arasında yer almalıdır.

Aşağıda önce yeni talimatın getirdiği lisans ve bölge sistemini anlatıyoruz. Ardından profesyonel bir çekimden önceki altı yasal adımı ve yaygın hataları sıralıyoruz. Son olarak turizm sektöründen bir örneği ve süreci takip etmenize yarayan kontrol göstergelerini paylaşıyoruz.

Yeni SHT-İHA ile Gelen Değişiklikler

SHGM, insansız hava aracı sistemlerine ilişkin talimatı yeniden hazırladı. Kurum, yeni metni 30 Temmuz 2026’da yürürlüğe koyduğunu duyurdu. Açıklamaya göre düzenleme; kayıt, tescil, ithalat, operasyon, pilot yetkilendirme ve denetim süreçlerinin tamamını güncelliyor. TRT Haber ve DHA da düzenlemenin kapsamını aktardı. Bu habere göre değişiklik 90 binden fazla insansız hava aracını ve 2 milyona yakın pilotu ilgilendiriyor.

En önemli değişiklik, uçuş yetkisini aracın ağırlığından ayırıp pilotun lisans seviyesine bağlamasıdır. Yeni sistemde üç lisans seviyesi yer alır. P0 amatör kullanıcılara, P1 ise ticari uçuşlara yöneliktir. P2 ise görüş hattı dışı, otonom ve kalabalık üzerindeki uçuşlar gibi yüksek riskli operasyonları kapsar. İHA’nın haberine göre P2 lisansı için ek sağlık ve güvenlik şartları da var.

Talimat ayrıca her uçuş için ayrı risk analizi isteyen uygulamayı kaldırıyor. Haritadaki yeşil bölgelerde de ayrıca izin şartı aramıyor. Bunun yanı sıra oyuncak niteliğindeki basit insansız hava araçlarını lisans ve kayıt yükümlülüğünden muaf tutuyor. Buna karşılık coğrafi sınırlama, uzaktan tanımlama ve yazılım sertifikasyonu gibi teknik gereklilikler zorunlu hâle geliyor.

Talimat, mevcut belge ve lisans sahiplerinin kazanılmış haklarını koruyor. Yeni düzene uyum için de 31 Temmuz 2027’ye kadar geçiş süresi tanıyor. Talimat ayrıca kayıt, bildirim ve izin işlemlerini tek bir dijital kanalda toplamayı öngörüyor. Bu kanal, İnsansız Hava Aracı Takip ve Trafik Yönetim Sistemi (İHATTYS) olacak. SHGM, sistemi en kısa sürede devreye alacağını açıkladı.

Drone ile Çekim İzninin Önemi

Drone ile çekim izni yalnızca bir formalite değildir. Aksine hava sahasını paylaşan herkesin güvenliğini koruyan bir sistemdir. Talimat, aykırı uçuşlar için 2920 sayılı Türk Sivil Havacılık Kanunu’nun yaptırım hükümlerine atıf yapar. 2920 sayılı Kanun’un 144. maddesi de izinsiz ya da belirlenen alanlar dışında drone uçuranlara idari para cezası öngörür.

Markalar açısından ise konu, prodüksiyonun sürekliliğiyle doğrudan ilgilidir. Örneğin çekim günü sahada belge eksikliği ortaya çıkarsa ekip, oyuncular ve ekipmanla planladığınız gün boşa gider. Havadan görüntünün tanıtım filmlerine kattığı değeri drone çekiminin avantajlarını anlattığımız yazıda ele almıştık. Bu değeri güvenle elde etmek ise yasal hazırlığa bağlıdır.

Ayrıca ticari çekimi yaptıran marka da süreçte sorumluluk taşır. Bu yüzden çekimi üstlenen ekibin lisansını, kayıt durumunu ve izin belgesini sormak gerekir. Bu adım, işi yaptıran tarafın alabileceği en basit ve etkili önlemdir.

Drone ile Çekim İzni İçin 6 Yasal Adım

Bir tanıtım filmi ya da reklam çekiminde drone kullanacaksanız, aşağıdaki altı adımı prodüksiyon planına ekleyin. Adımları yeni talimatın yapısına ve geçiş dönemine göre sıraladık. Her biri, drone ile çekim izni sürecinin ayrı bir halkasını oluşturur.

1. Çekimin Niteliğini ve Gereken Pilot Lisansını Belirleyin

İlk soru, çekimin ticari olup olmadığıdır. Bir marka için yapılan tanıtım, reklam veya kurumsal film çekimi ticari operasyondur. Yeni talimata göre bu tür çekimler asgari P1 lisansı gerektirir. P0 lisansı ise yalnızca ticari amaç taşımayan uçuşları kapsar.

Çekim kalabalık bir etkinliğin üzerinde, görüş hattının dışında ya da otonom rota ile ilerleyecekse P2 kapsamına girer. Bu tür operasyonların ek gereklilikleri vardır. Dolayısıyla ekip, bu durumu senaryo aşamasında netleştirmeli ve gerekirse çekim planını P1 kapsamına uyarlamalıdır.

2. Kullanıcı ve İHA Kaydını Tamamlayın

Basit İHA dışındaki bütün insansız hava araçlarıyla operasyon yapan kullanıcılar kayıt yaptırmak zorundadır. Talimat, bu kaydın İHATTYS üzerinden ilerlemesini öngörür. Ancak SHGM sistemi devreye alıp duyurana kadar önceki mevzuatın ilgili hükümleri de geçerlidir. Bu dönemde kayıt işlemleri SHGM İHA Kayıt Sistemi üzerinden yürüyor.

Talimatın yürürlüğe girdiği tarihte kullanımda olan araçlar için kayıt ve teknik uyum yükümlülüğü 31 Temmuz 2027’de sona erer. Bu yüzden çekim ekibiyle çalışırken aracın kayıt belgesini ve pilotun lisans bilgisini yazılı olarak isteyin. Böylece sonradan doğacak belirsizliklerin önüne geçersiniz.

3. Çekim Alanının Bölge Durumunu Kontrol Edin

Yeni sistemde İHATTYS haritası Türk hava sahasını yeşil, turuncu ve kırmızı bölgelere ayırır. Bunların dışında kalan sahalar da ayrı bir grup oluşturur. Yeşil bölgeler, belirlenen irtifa ve şartlar altında izin gerektirmeyen alanlardır. Kırmızı bölgeleri ise yetkili kurumlar operasyonlara kapatır. Turuncu bölgelerde de başka bir kullanıcı adına izin veya hacim tahsisi bulunur.

Yeşil bölge dışındaki bütün sahalarda uçuş izne tabidir. Bu nedenle lokasyon kesinleşmeden önce bölge durumunu kontrol edin. Böylece çekim tarihini izin süresine göre planlarsınız. Özellikle şehir merkezleri, havalimanlarının çevresi ve güvenlik açısından hassas alanlar lokasyon seçiminde dikkat gerektirir.

4. Çekim İzni İçin Gerekli Uçuş İznini Alın

Çekim alanı yeşil bölgede değilse drone ile çekim izni için SHGM’ye uçuş izni başvurusu yapmanız gerekir. Kırmızı bölgelerde izin, sahayı kapatan kurumun uygunluğuna bağlıdır. O kurum uygunluk vermezse SHGM de izin vermez. Turuncu bölgelerde ise izin veya tahsis sahibinin çoklu uçuşa onay vermesi şarttır.

İHATTYS devreye girene kadar başvurular mevcut kanallardan ilerler. Örneğin SHGM’nin İHA uçuş izni hizmeti e-Devlet üzerinden sunuluyor. İzin süresi, başvurunun niteliğine ve koordinasyon gerektiren kurumlara göre değişir. Bu nedenle başvuruyu çekim tarihinden yeterince önce yapın. Bütçeyi etkileyen kalemleri drone çekim fiyatlarını belirleyen faktörler yazımızda ayrıca ele aldık.

5. Mekân Sahibi İzni ve Kişisel Verileri Planlayın

SHGM’nin verdiği çekim izni, mülk sahibinin ya da işletmenin iznini ortadan kaldırmaz. Örneğin otel, site, fabrika veya özel arazi üzerindeki çekimler için yazılı izin gerekir. Bu belge, prodüksiyon evrakının bir parçası olmalıdır.

Görüntülerde tanınabilir kişiler, plakalar ya da özel yaşam alanları yer alıyorsa durum değişir. Çünkü bu görüntüler 6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunu kapsamında kişisel veri niteliği taşır. Bu yüzden çekim açılarını buna göre planlayın. Gerekli durumlarda aydınlatma ve açık rıza süreçlerini yürütün, kurguda da tanınabilir yüzleri bulanıklaştırın.

6. Teknik Uyumu ve Uçuş Günü Kontrollerini Doğrulayın

Yeni talimat, kayıt yükümlülüğü olan araçlarda coğrafi sınırlama, uzaktan tanımlama ve yazılım sertifikasyonunu zorunlu kılar. Mevcut araçları bu gerekliliklere uyarlamak için de 31 Temmuz 2027’ye kadar süre var. Dolayısıyla çekim ekibi, bu dönüşüm için üretici güncellemelerini takip etmelidir.

Uçuş günü ise ekip hava durumunu, bataryaları ve yedek ekipmanı kontrol eder. Ardından kalkış ve iniş alanının güvenliğini ve acil durum planını gözden geçirir. Ayrıca izin belgesini ve lisansı sahada göstermeye hazır tutmak, olası bir denetimde süreci hızlandırır.

Bölge Durumuna Göre İzin Gereksinimi

Aşağıdaki tablo, P1 lisansıyla yapılacak ticari bir çekimde bölge durumuna göre izin gereksinimini özetler. Tablo, Talimatın 12. maddesindeki uçuş rejimine dayanır ve genel bilgilendirme amacı taşır.

Tablodaki ayrım, lokasyon seçiminin takvimi doğrudan etkilediğini gösterir. Yeşil bölgede çekim planı daha esnektir. Buna karşılık kırmızı bölgede iki ayrı onay gerektiği için süreç uzar.

Drone ile Çekim İzni Sürecinde Sık Hatalar

Bu süreçteki hatalar çoğunlukla zaman baskısından ve eski bilgilere dayanmaktan kaynaklanır. Aşağıdaki liste, sahada en sık karşılaştığımız sorunları özetler.

• Eski sınıflandırmaya göre plan yapmak: Yeni talimatta yetkiyi ağırlık değil, pilot lisansı belirler.
• İzin başvurusunu son güne bırakmak: Kurum koordinasyonu gerektiren bölgelerde süreç uzar.
• Havacılık iznini yeterli saymak: Mülk sahibinin izni ve kişisel veri tedbirleri ayrıca gerekir.
• Belgeleri yazılı istememek: Lisans, kayıt ve izin bilgisini sözlü teyide bırakmayın.
• Kalabalık üzerinde plansız uçuş: Bu tür operasyonlar P2 kapsamındadır ve ek gereklilik taşır.
• Geçiş süresini göz ardı etmek: Mevcut araçların teknik uyum tarihini mutlaka takvime işleyin.

Otel Tanıtım Filminde Drone Planı

İzmir kıyısındaki bir otel için yaz sezonu öncesi tanıtım filmi planladığınızı düşünelim. Senaryoda otelin denize göre konumunu gösteren bir açılış planı yer alıyor. Ayrıca havuz çevresinde ilerleyen bir takip çekimi ve gün batımında geniş bir panorama da var. Bu durumda ön prodüksiyondaki ilk iş, alanın bölge durumunu kontrol etmektir. Ardından çekim izni ihtiyacını ve takvimini belirlersiniz.

Sonra otel yönetiminden yazılı çekim izni alırsınız. Çekim günlerini misafir yoğunluğunun düşük olduğu saatlere göre planlar ve tanınabilir misafirleri dışarıda bırakan açıları önceden seçersiniz. Ajansımızda yaz dönemindeki yoğun prodüksiyon takvimini bu tür bir ön hazırlıkla yönetiyoruz. Ekip üretimi ve çekim günlerine dair paylaşımımız, sahadaki planlamanın bir parçasını gösteriyor.

MustFilm Instagram gönderisini görüntüleyin: Yaz döneminde ekip üretimi ve çekimler

Havadan görüntüler, yer çekimleriyle birlikte kurgulandığında anlam kazanır. Çekim günündeki hazırlığın ve ekip koordinasyonunun önemini kamera arkası paylaşımımızda görebilirsiniz. Drone planı da bu koordinasyonun ayrılmaz bir parçasıdır.

MustFilm Instagram gönderisini görüntüleyin: Backstage video

Havadan ve yerden çekimlerin tek senaryoda birleşmesini tanıtım filmi çekiminin aşamalarını anlattığımız rehberde ayrıntılı olarak ele aldık. Drone planını senaryo ve çekim takvimiyle birlikte hazırlamak, izin süreçlerinin prodüksiyonu geciktirmesini önler. Bu iki çekim türünü bir arada planladığımız video prodüksiyon hizmetimizin kapsamını da inceleyebilirsiniz.

Drone ile Çekim İzni Sürecini Takip Etmek

Hazırlığın düzenli işlemesi için prodüksiyon ekibinin her çekimde aynı kontrol listesini kullanmasını öneririz. Aşağıdaki göstergeler, süreci ölçülebilir hâle getirir.

• Belge tamlık oranı: Lisans, kayıt, izin ve mülk sahibi izninin çekimden önce dosyada olup olmadığı.
• Çekim izni süresi: Başvuru ile onay arasında geçen süre. Bu süre, sonraki projelerin takvimi için referans olur.
• Planlanan ve gerçekleşen uçuş sayısı: Hava durumu veya izin kaynaklı iptallerin payı.
• Kurgu öncesi kişisel veri kontrolü: Tanınabilir kişi ve plaka içeren karelerde yaptığınız düzenlemeler.
• Teknik uyum takibi: Araçların geçiş süresi içindeki güncelleme durumu.

Sıkça Sorulan Sorular

Drone ile Çekim İzni Her Uçuş İçin Gerekli mi?

Hayır. Yeni talimata göre SHGM’nin belirlediği yeşil bölgelerde, belirlenen irtifa ve şartlar içinde ayrı izin gerekmez. Yeşil bölge dışındaki sahalarda ise uçuş izne tabidir. Bu nedenle her çekim lokasyonunun bölge durumunu ayrı ayrı kontrol edin.

Ticari Drone Çekimi İçin Hangi Lisans Gerekir?

Drone ile çekim izni başvurusundan önce lisans seviyesini netleştirmek gerekir. Yeni talimata göre görerek yapılan ticari operasyonlar asgari P1 lisansı gerektirir. Kalabalık üzerinde uçuş, görüş hattı dışı veya otonom operasyonlar ise P2 kapsamındadır ve ek gereklilikler içerir.

Eski İHA Sertifikam Geçersiz mi Oldu?

SHGM, mevcut belge ve lisans sahiplerinin kazanılmış haklarını koruduğunu açıkladı. Ayrıca yeni düzene uyum için 31 Temmuz 2027’ye kadar geçiş süresi tanıdı. Mevcut belgeleri yeni lisans düzeyine uyarlamak için gereken işlemleri bu süre içinde tamamlamanız gerekir.

Küçük ve Hafif Drone’lar İçin de Kayıt Gerekiyor mu?

Oyuncak niteliğindeki ve tasarımı gereği sınırlı bir uçuş alanının dışına çıkamayan basit İHA’lar muaftır. Yani bu araçlar için lisans ve kayıt yükümlülüğü yoktur. Bu tanımı karşılamayan araçlar ise ağırlıkları düşük olsa bile talimatın ilgili hükümlerine tabidir.

Drone ile Çekim İznini Kim Almalı, Marka mı Çekim Ekibi mi?

İzin başvurusunu genellikle uçuşu gerçekleştirecek lisanslı pilot veya çekim ekibi yapar. Ancak çekimi yaptıran marka da izin belgesini, lisansı ve kayıt bilgisini yazılı olarak istemelidir. Böylece süreci güvence altına alır.

Kaynaklar

• SHGM Duyuru, 30 Temmuz 2026: İnsansız Hava Aracı Sistemleri Talimatı (SHT-İHA) yayımlanmıştır
• SHGM: İnsansız Hava Aracı Sistemleri Talimatı (SHT-İHA) metni
• TRT Haber: SHGM’nin İnsansız Hava Aracı Sistemleri Talimatı yayımlandı (30.07.2026)
• DHA: SHGM’den İHA düzenlemesi, uçuş yetkisi lisans seviyesine göre belirlenecek (30.07.2026)
• İHA: Yapay zeka destekli dronlar ilk kez SHGM mevzuatına girdi (31.07.2026)
• SHGM İHA Kayıt Sistemi
• e-Devlet: SHGM İHA Uçuş İzni Talep Et
• 6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunu (Mevzuat Bilgi Sistemi)
• Mevzuat Bilgi Sistemi: 2920 sayılı Türk Sivil Havacılık Kanunu (m.144)