E-Ticaret Nasıl Yapılır? Satışa Başlamadan 9 Adım

E-ticaret nasıl yapılır diye soran bir girişimci için izlenecek sıra bellidir. Önce ürün ve iş modeli netleşir. Ardından girişimci şirket ve vergi kaydını, satış kanalını, web sitesini ve ETBİS kaydını tamamlar. Ödeme altyapısı, yasal metinler, lojistik ve pazarlama planı da bu sırayı izler. Bu dokuz adımı tamamlamadan satışa başlamak, sonradan maliyetli düzeltmelere yol açar.

İnternetten satış, dışarıdan bakınca bir web sitesi açıp ürün fotoğrafı yüklemekten ibaret gibi durur. Oysa kalıcı bir online mağaza, hukuki yükümlülükleri, ödeme güvenliğini, teslimat ve iade süreçlerini birlikte gerektirir. Müşteriyi siteye getirecek pazarlama çalışması da bu bütünün parçasıdır. Parçalardan biri eksik kaldığında diğerlerinin verimi de düşer.

Kavramın temellerini e-ticaret nedir yazımızda anlatmıştık.

İçindekiler

E-Ticaret Nedir ve Nasıl Yapılır
Türkiye’de E-Ticaretin Büyüklüğü
E-Ticaret Nasıl Yapılır: Satışa Başlamadan Önce 9 Adım
E-Ticaret Yapmak İçin Pazaryeri mi Kendi Site mi
E-Ticaret Yaparken Sık Yapılan Hatalar
Ürün Odaklı Bir Perakende Markasında İçerik Planı
E-Ticaret Yapan İşletmeler İçin Temel Göstergeler
Sıkça Sorulan Sorular
Kaynaklar

E-Ticaret Nedir ve Nasıl Yapılır

E-ticaret, mal ve hizmetlerin internet üzerinden sipariş edilip ödendiği ticaret biçimidir. Türkiye’de bu alanın temel çerçevesini 6563 sayılı Elektronik Ticaretin Düzenlenmesi Hakkında Kanun çizer. Tüketici tarafında ise 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun ve buna bağlı Mesafeli Sözleşmeler Yönetmeliği devreye girer.

Buna göre mevzuat, kendi internet sitesi üzerinden satış yapan işletmeye “hizmet sağlayıcı” der. Başkalarının satışına aracılık eden pazaryerleri ise “aracı hizmet sağlayıcı” olarak geçer.

Satış modelleri de ayrıca farklılaşır. İşletmeden tüketiciye (B2C) satış en yaygın modeldir. Bununla birlikte işletmeler arası (B2B), bireyler arası (C2C) ve kamuya (B2G) satış da e-ticaretin kapsamındadır. Seçtiğiniz model ise fiyatlandırmayı, ödeme yöntemlerini, faturalandırmayı ve pazarlama dilini doğrudan etkiler.

Bu nedenle e-ticaret nasıl yapılır sorusu, önce “kime, neyi, hangi kanaldan satacağım” sorusuyla başlar. Bu üç sorunun cevabı netleşmeden atılan adımları, çoğu zaman baştan yapmak gerekir.

Türkiye’de E-Ticaretin Büyüklüğü

Türkiye’de online satış, özellikle son yıllarda hızla büyüyen bir alan. Ticaret Bakanlığı’nın Türkiye’de E-Ticaretin Görünümü raporuna göre 2024 yılında e-ticaret hacmi, bir önceki yıla göre yüzde 61,7 artarak 3 trilyon lirayı aştı. İşlem sayısı da 5,91 milyara ulaştı.

Aynı rapora göre e-ticaretin gayrisafi yurt içi hasıla içindeki payı yüzde 6,5, genel ticaret içindeki payı ise yüzde 19,1 oldu. Rapor ayrıca e-ticaret yapan işletme sayısının 600 bini aştığını gösteriyor. Bu işletmelerin yaklaşık yüzde 78,6’sı şahıs işletmesi.

Bu tablo iki şeyi anlatır: pazara giriş engeli düşüktür, ancak rekabet de yoğundur. Dolayısıyla yeni başlayan bir işletme, fark yaratmak için ürün kalitesinden fazlasına ihtiyaç duyar. Güvenilir bir alışveriş deneyimi ve güçlü bir marka iletişimi de bu farkın parçasıdır.

E-Ticaret Nasıl Yapılır: Satışa Başlamadan Önce 9 Adım

Aşağıdaki dokuz adım, bir online mağazayı satışa hazır hâle getiren temel işleri sırasıyla anlatıyor. Kısacası e-ticaret nasıl yapılır sorusunun pratik cevabı bu adımlardadır. Adımların bir kısmını paralel yürütmek mümkündür. Ancak yasal kayıt ve ödeme altyapısı tamamlanmadan satışa başlamamak gerekir.

1. Ürününüzü ve İş Modelinizi Netleştirin

İlk adım, ne satacağınıza ve ürünü nasıl temin edeceğinize karar vermektir. Kendi ürettiğiniz ürünler, toptan alıp perakende sattığınız ürünler ve dijital ürünler farklı maliyet yapılarına sahiptir. Üstelik her biri farklı yasal yükümlülükler getirir.

Bu aşamada ürünün kâr marjını, kargo maliyetini ve iade olasılığını hesaplamanız gerekir. Hedef müşteriyi tanımlamak da bu adımın parçasıdır. Ürünü kimin, hangi ihtiyaçla ve hangi fiyat aralığında alacağı netleştiğinde, site tasarımından reklam hedeflemesine kadar bütün kararlar kolaylaşır.

2. Pazar ve Rakip Araştırması Yapın

Aynı ürünü satan rakiplerin fiyatlarını, ürün sayfalarını, kargo ve iade koşullarını incelemek pazarın beklentisini gösterir. Ayrıca müşteri yorumları bu incelemenin önemli bir parçasıdır. Özellikle yorumlarda sık tekrarlanan şikâyetler, sizin fark yaratabileceğiniz alanları işaret eder.

Arama motorlarında ürününüzle ilgili hangi ifadelerin arandığını görmek de talebi anlamanın pratik bir yoludur. Anahtar kelime araştırmasının temellerini SEO nedir yazımızda ele aldık.

3. Hukuki Yapıyı ve Vergi Kaydını Netleştirin

Öncelikle düzenli olarak satış yapacak bir işletmenin vergi kaydı bulunmalıdır. Şahıs şirketi, limited şirket ve anonim şirket seçenekleri sorumluluk, vergi yükü ve muhasebe maliyeti bakımından farklıdır. Bu yüzden seçimi, beklenen ciroya ve ortaklık yapısına göre bir mali müşavirle birlikte yapmanızı öneririz.

Evde ürettiği ürünleri yalnızca internetten satan kişiler için Gelir Vergisi Kanunu’nun 9. maddesinde esnaf muaflığı düzenlemesi yer alır. Güreli YMM’nin sirkülerine ve Paraşüt’ün rehberine göre bu muafiyet bazı koşullara bağlıdır.

Örneğin satıcı ayrı bir işyeri açmamalı ve sanayi tipi makine kullanmamalıdır. Ayrıca vergi dairesinden esnaf muafiyet belgesi almalı ve satış bedellerini banka hesabı üzerinden tahsil etmelidir. Banka da hesaba yatan tutarlardan yüzde 4 oranında gelir vergisi kesintisi yapar. Yıllık hasılat sınırı ise her yıl değişiyor.

4. Satış Kanalınızı Seçin

Online satış için genellikle iki ana yol vardır: pazaryerlerinde mağaza açmak ya da kendi e-ticaret sitenizi kurmak. Pazaryerleri hazır bir müşteri trafiği sunar. Buna karşılık komisyon keser, kuralları kendisi belirler ve müşteri ilişkisini sınırlar.

Kendi site ise müşteri verisi, marka deneyimi ve fiyatlama üzerinde tam kontrol sağlar. Ancak bu durumda trafiği pazarlama yoluyla sizin getirmeniz gerekir. Pazaryerinde e-ticaret hazır mağaza altyapısıyla daha hızlı yapılır, kendi sitede ise kurulum daha uzun sürer.

Birçok işletme iki kanalı birlikte kullanır. Pazaryerleri satış hacmi ve görünürlük için, kendi site ise marka ve tekrar eden müşteri ilişkisi için çalışır. Bu adımın ayrıntılı karşılaştırmasını aşağıdaki tabloda bulabilirsiniz.

5. Web Sitenizi Kurun ve ETBİS Kaydını Tamamlayın

Kendi sitesiyle satış yapacak işletmenin önce karşılaması gereken ihtiyaçlar alan adı, e-ticaret altyapısı ve mobil uyumlu tasarımdır. Hızlı açılan sayfalar ve güvenli bağlantı da bu listeye girer. Ürün sayfaları ise net fotoğrafları, eksiksiz teknik bilgiyi, stok ve kargo süresini ve iade koşullarını açıkça göstermelidir.

Kurumsal bir site deneyimi için web tasarım hizmetimizi inceleyebilirsiniz.

Yasal tarafta, kendi elektronik ticaret ortamında satış yapan işletmeler Ticaret Bakanlığı’nın Elektronik Ticaret Bilgi Sistemi’ne (ETBİS) kaydolmak zorundadır. ETBİS E-Ticaret Akademisi’ndeki açıklamaya göre bu yükümlülük, kendi sitesinde satış yapan hizmet sağlayıcıları ve aracı hizmet sağlayıcıları kapsar.

Yalnızca yurt içindeki aracı hizmet sağlayıcılar (pazaryerleri) üzerinden satış yapanlar ise bu yükümlülükten muaftır. Kayıt sırasında ise işletme; vergi numarasını, alan adını, iş modelini, ödeme yöntemlerini ve lojistik bilgilerini beyan eder.

6. Ödeme Altyapısını Kurun

Müşterinin güvenle ödeme yapması için kredi kartı, banka kartı ve gerekirse havale seçeneği sunmanız gerekir. Türkiye’de ödeme hizmetlerinin yasal dayanağı 6493 sayılı Kanun’dur. TCMB’nin açıklamasına göre 1 Ocak 2020’den bu yana ödeme hizmeti sağlayıcılarını düzenleme ve denetleme yetkisi Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası’ndadır.

Çalışacağınız ödeme kuruluşunun lisansını TCMB’nin internet sitesindeki listeden kontrol edebilirsiniz. Sağlayıcı seçerken komisyon oranlarının yanında paranın hesaba geçme süresine, taksit seçeneklerine, iade kolaylığına ve güvenli ödeme doğrulamasına da bakın.

Bu koşullar sağlayıcıya ve işletmenin ciro hacmine göre değişir. Dolayısıyla sabit bir maliyetten söz etmek mümkün değildir.

7. Yasal Metinleri ve Tüketici Haklarını Hazırlayın

Mesafeli satışta satıcı, sözleşme kurulmadan önce tüketiciye bazı bilgileri vermek zorundadır. Satıcının kimliği, ürünün temel nitelikleri ve vergiler dahil toplam fiyat bu bilgilerin başında gelir. Ayrıca ödeme ve teslimat koşulları ile cayma hakkına ilişkin bilgiler de bu kapsamdadır.

Mesafeli Sözleşmeler Yönetmeliği‘ne göre tüketici, kural olarak 14 gün içinde gerekçe göstermeden cayma hakkına sahiptir. Satıcı ise cayma bildirimi kendisine ulaştıktan sonra 14 gün içinde ödemeyi iade eder. Ürünü de siparişten itibaren en geç 30 gün içinde teslim etmek zorundadır.

Kişisel veriler için 6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunu kapsamında bir aydınlatma metni hazırlamanız gerekir. E-posta ya da SMS ile kampanya duyurusu yapacaksanız, 6563 sayılı Kanun gereği alıcıdan önceden onay almalısınız. Bu onayları da İleti Yönetim Sistemi’ne (İYS) kaydetmek gerekir.

Mesafeli satış sözleşmesi, ön bilgilendirme formu, iade politikası ve gizlilik politikası sitede kolayca bulunmalıdır.

Not: Bu içerikteki mevzuat bilgileri genel bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki danışmanlık yerine geçmez. 6563 sayılı Kanun, 6502 sayılı Kanun, Mesafeli Sözleşmeler Yönetmeliği ve 6698 sayılı Kanun’un güncel metinleri esas alınmalı; yasal metinler bir hukuk uzmanıyla hazırlanmalıdır.

8. Ürün İçeriği, Lojistik ve Müşteri Hizmetini Planlayın

Online alışverişte müşteri ürünü eline alamaz. Bu nedenle ürün fotoğrafları ve açıklamaları satın alma kararının merkezinde yer alır. Farklı açılardan çekilmiş net görseller ve ürünü kullanım anında gösteren kısa videolar bu eksikliği giderir.

Ölçü, malzeme ve bakım gibi bilgileri eksiksiz veren metinler de hem dönüşümü artırır hem de iade oranını düşürür. Bu konudaki teknikleri ürün fotoğrafçılığı yazımızda ayrıntılı olarak anlattık.

Lojistik tarafında da kargo anlaşmasını, paketleme standardını, teslim süresi taahhüdünü ve iade sürecini baştan planlamak gerekir. Müşteri hizmetlerinde ise sipariş durumu, değişim ve iade taleplerine hangi kanaldan ve hangi sürede yanıt vereceğinizi önceden belirleyin.

9. Pazarlama Planını Hazırlayın ve Ölçüme Başlayın

Site hazır olduktan sonra asıl iş, doğru müşteriyi siteye getirmektir. Arama motoru optimizasyonu uzun vadeli ve düşük maliyetli trafik sağlar. Arama ağı reklamları ise satın almaya yakın kullanıcılara hızla ulaşır; bu konuda Google reklam nasıl verilir yazımıza göz atabilirsiniz. Sosyal medya da ürünü görsel olarak tanıtmak ve topluluk oluşturmak için etkili bir kanaldır.

Pazarlamayı ölçmek için web analitiğini, dönüşüm takibini ve reklam platformlarının ölçüm araçlarını satıştan önce kurmanız gerekir. Yeni bir marka için bilinirlik de ayrı bir hedeftir. Bu konuyu marka bilinirliği yazımızda ele aldık.

E-Ticaret Yapmak İçin Pazaryeri mi Kendi Site mi

Satış kanalı seçimi, e-ticaret nasıl yapılır sorusunun en kritik kararlarından biridir. Aşağıdaki tablo iki modelin temel farklarını özetliyor.

Kriter	Pazaryeri	Kendi internet sitesi
Başlangıç hızı	Hızlı; mağaza açılışı ve ürün yükleme yeterli	Daha uzun; site kurulumu ve entegrasyon gerekir
Müşteri trafiği	Platformun mevcut trafiği	Pazarlamayla sizin getirmeniz gerekir
Maliyet yapısı	Satış başına komisyon ve platform ücretleri	Altyapı, ödeme ve pazarlama giderleri
Müşteri verisi	Sınırlı	Tam erişim
Marka deneyimi	Platform şablonuyla sınırlı	Tasarım ve iletişim tamamen size ait
ETBİS kaydı	Yalnızca yurt içi pazaryerinde satışta gerekmez	Zorunlu

Tablodaki farklar, iki kanalın birbirinin alternatifi değil tamamlayıcısı olabileceğini gösterir. Örneğin pazaryerinde tanınan bir marka, zamanla müşterilerini kendi sitesine yönlendirir. Böylece komisyon yükünü azaltır ve müşteri ilişkisini güçlendirir. Markalaşma tarafını e-ticarette markalaşma yazımızda ele almıştık.

E-Ticaret Yaparken Sık Yapılan Hatalar

Yeni online mağazalarda en sık karşılaştığımız hatalar şunlardır:

Maliyeti kargo, komisyon, iade ve reklam giderlerini katmadan hesaplamak.
Yasal metinleri başka bir siteden kopyalamak; metinler işletmenin kendi süreçlerini yansıtmalıdır.
ETBİS ve vergi kaydını satışa başladıktan sonraya bırakmak.
Ürün fotoğraflarını düşük çözünürlükle ya da tek açıdan çekmek.
İade sürecini tanımlamadan satışa başlamak.
Onay vermemiş kişilere toplu kampanya mesajı göndermek.
Siteyi kurup pazarlama bütçesi ayırmamak ve trafiğin kendiliğinden gelmesini beklemek.

Bu hataların çoğunu, dokuz adımı sırayla ve yazılı bir kontrol listesiyle ilerleterek önlemek mümkündür. Kısacası sağlıklı e-ticaret, adımları atlamadan ve her adımı kayıt altına alarak yapılır. Her adımın sorumlusu ve bitiş tarihi belli olduğunda satışa geçiş de planlı biçimde gerçekleşir.

Ürün Odaklı Bir Perakende Markasında İçerik Planı

Ev ve dekorasyon ürünleri gibi yüksek fiyatlı ve görsel ağırlıklı kategorilerde müşteri, ürünü farklı ortamlarda görmek ister. Bu durumda sitenin başarısı, ürün sayfasındaki görsellerin ve sosyal medya içeriklerinin ürünü ne kadar iyi anlattığına bağlıdır.

Özellikle ürün çekimleri, bir online mağaza projesinin en çok emek isteyen parçalarından biridir. Ürün odaklı sosyal medya çekimlerimizden birinde bu sürecin sahadaki karşılığını görebilirsiniz.

MustFilm Instagram gönderisini görüntüleyin: ürün sosyal medya çekimleri

Marka yönetimini yürüttüğümüz bir şömine markasının içerikleri de yüksek fiyatlı bir ürünü sosyal medyada anlatmanın bir örneğini sunuyor.

MustFilm Instagram gönderisini görüntüleyin: Echa Tech Fireplace marka yönetimi

Bu örneklerin ortak noktası, içerik üretimini satış altyapısından ayrı düşünmemektir. Örneğin ürün sayfası görsellerini, reklam videolarını ve sosyal medya içeriklerini aynı çekim gününde planlayabilirsiniz. Böylece maliyet düşer ve marka dili tutarlı kalır. Yani görsel ağırlıklı kategorilerde e-ticaret, içerik ve satış altyapısı birlikte planlanarak yapılır.

E-Ticaret Yapan İşletmeler İçin Temel Göstergeler

Satışa başladıktan sonra düzenli olarak izlemeniz gereken temel göstergeler şunlardır:

Dönüşüm oranı: Ziyaretçilerin ne kadarının sipariş verdiğini gösterir.
Ortalama sepet tutarı: Sipariş başına ortalama geliri anlatır.
Müşteri edinme maliyeti: Yeni bir müşteriye ulaşmanın bedelini ölçer.
Tekrar satın alma oranı: Müşterinin geri dönme eğilimini gösterir.
Sepet terk ve iade oranı: Satın alma sürecindeki ve ürün sayfasındaki sorunlara işaret eder.
Reklam harcaması başına gelir: Kampanyaların verimini gösterir.

Bu göstergeleri ayrı ayrı değil, birlikte okumak gerekir. Örneğin dönüşüm oranı yüksek ama iade oranı da yüksekse, ürün sayfasındaki bilgi eksikliğini ya da beklenti ile ürün arasındaki farkı araştırın. Buna karşılık müşteri edinme maliyetini bir müşterinin zaman içinde getirdiği gelirle karşılaştırmadığınızda, reklam bütçesi hakkında yanlış kararlar verme riski doğar.

Bu yüzden aylık raporlama ve üç aylık strateji değerlendirmesi önemlidir, çünkü okumayı düzenli hâle getirir. Kalıcı bir e-ticaret de bu göstergeleri düzenli okuyarak yapılır. Göstergeleri tek bir raporda birleştirmek ise dijital pazarlama kararlarının da temelini oluşturur.

Sıkça Sorulan Sorular

E-Ticaret Yapmak İçin Şirket Kurmak Zorunlu mu?

Düzenli ve sürekli satış yapan bir işletmenin vergi kaydı bulunmalıdır. Evde üretilen ürünlerin yalnızca internetten satışı gibi belirli durumlarda esnaf muaflığı mümkündür. Hangi yapının uygun olduğuna ise bir mali müşavirle birlikte karar vermenizi öneririz.

Pazaryerinde E-Ticaret Yapan Satıcı ETBİS’e Kayıt Olmalı mı?

ETBİS açıklamalarına göre yalnızca yurt içindeki aracı hizmet sağlayıcılar üzerinden satış yapanlar kayıt yükümlülüğünden muaftır. Kendi siteniz ya da yurt dışı merkezli bir platform üzerinden satış yapıyorsanız kayıt gerekir.

Cayma Hakkı Süresi Ne Kadardır?

Mesafeli Sözleşmeler Yönetmeliği’ne göre tüketici, kural olarak 14 gün içinde gerekçe göstermeden cayma hakkına sahiptir. Yönetmelik ayrıca bu hakkın geçerli olmadığı istisnai ürün ve hizmetleri de sayar.

E-Ticaret Yapmak İçin Ne Kadar Bütçe Gerekir?

Bütçe; ürün ve stok maliyetine, altyapıya, ödeme sağlayıcısının koşullarına, ürün çekimlerine ve pazarlama hedeflerine göre değişir. Reklam maliyetleri açık artırmaya dayandığı için sabit bir rakam vermek mümkün değildir. Bu nedenle ilk aylar için bir test bütçesi ayırmak sağlıklı bir yaklaşımdır.

İlk Satış Ne Zaman Gelir?

Pazaryerlerinde hazır trafik sayesinde ilk satışlar daha hızlı gelebiliyor. Kendi sitede ise süre, pazarlama çalışmalarının kapsamına ve ürünün talebine bağlıdır. Bu yüzden site yayına girmeden önce tanıtım planının hazır olması önemlidir.

E-Ticaret Nasıl Yapılır? Satışa Başlamadan Önce 9 Adım