Sağlık Turizmi Ajansı ile Çalışırken Bilinmesi Gereken 7 Konu

Sektör, sağlık turizmi ajansı ifadesini iki ayrı hizmet için kullanır. İlki, yurt dışındaki hastalara ulaşmak isteyen sağlık tesislerine tanıtım desteği veren ajanslardır. İkincisi ise hastanın konaklamasını, ulaşımını, transferini ve tesis organizasyonunu üstlenen yetki belgeli aracı kuruluşlardır. Hangi türle çalıştığınız, yasal sorumluluktan sözleşme kapsamına kadar bütün kararları belirler.

Türkiye’de uluslararası sağlık turizmi, yurt içi sağlık hizmetlerinden ayrı kurallara bağlı bir alandır. Sağlık tesisleri ve aracı kuruluşlar yetki belgesi almak zorundadır. Tanıtım belirli kanallar ve dillerle sınırlıdır, hasta verileri de özel bir koruma rejimine tabidir. Bu nedenle ajansla anlaşmadan önce ajansın hangi işi yapacağını ve bu işe hangi kuralların uyduğunu netleştirmeniz gerekir.

Aşağıda önce kavramın kapsamını ve doğru iş ortağının önemini anlatıyoruz. Ardından iş birliğinde bilmeniz gereken yedi konuya, sık görülen hatalara, bir klinik örneğine ve başarıyı gösteren ölçütlere geçiyoruz.

Sağlık Turizmi Ajansı Nedir

Mevzuatta “sağlık turizmi ajansı” diye bir tanım yer almaz. Ancak sektörün bu adla andığı hizmetlerin bir kısmını mevzuat açıkça tanımlar. 26 Nisan 2025 tarihli Uluslararası Sağlık Turizmi ve Turistin Sağlığı Hakkında Yönetmelik aracı kuruluşu şöyle tarif eder: uluslararası sağlık turistine ve yakınlarına danışmanlık yapan kuruluş. Bu kuruluş aynı zamanda tesis organizasyonu, konaklama, ulaşım ve transfer hizmeti sağlar ve yetki belgeli bir tüzel kişiye bağlıdır.

Yönetmeliğin 5. maddesine göre sağlık tesisleri ve aracı kuruluşlar bu alanda çalışmak için yetki belgesi almak zorundadır. Aracı kuruluşlar başvurularını Uluslararası Sağlık Hizmetleri A.Ş.’ye (USHAŞ) yapar.

Sektörün aynı adla andığı ikinci hizmet ise pazarlama ve tanıtımdır. Bu kapsamda yurt dışına yönelik web sitesi, sosyal medya hesapları, reklam kampanyaları, video ve içerik üretimi yer alır. Bu hizmeti veren ajans hastayla doğrudan organizasyon ilişkisi kurmaz. Tesisin ya da aracı kuruluşun tanıtımını onun adına planlar ve yürütür. Bu ayrım, aşağıdaki yedi konunun neredeyse tamamını etkiler.

Doğru Ajansı Seçmenin Önemi

Uluslararası sağlık turizmi büyük ve rekabetçi bir pazardır. USHAŞ’ın sağlık turizmi verileri sayfasına göre 2025’te 1.398.580 kişi sağlık hizmeti almak için Türkiye’ye geldi. Aynı yıl sağlık turizmi geliri 3.022.452 bin ABD dolarına ulaştı. Paraanaliz gibi yayın organları da bu verileri haberlerine taşıdı. Üstelik aynı hastaya hem Türkiye’deki kurumlar hem de başka ülkelerdeki klinikler ulaşmaya çalışır.

Bu rekabette yanlış iş ortağı iki tür risk doğurur. Birincisi ticari risktir, çünkü hedef ülkeyi ve dili tanımayan bir ajans bütçeyi niteliksiz taleplere harcayabilir. İkincisi hukuki risktir. Yönetmeliklerdeki idari yaptırımlar, yetkisiz hizmet alımında ya da kurala aykırı tanıtımda doğrudan tesisi veya aracı kuruluşu etkiler.

Doğru seçtiğiniz bir sağlık turizmi ajansı ise tesisin uzmanlığını hastanın kendi dilinde anlatır. Üstelik bunu mevzuata uygun ve ölçülebilir biçimde yapar. Ajans seçerken sormanız gereken genel soruları dijital reklam ajansı seçimi yazımızda derlemiştik. Sağlık turizminde bu sorulara mevzuattan gelen başlıklar da eklenir.

Sağlık Turizmi Ajansı ile Çalışırken Bilmeniz Gereken 7 Konu

Aşağıdaki yedi konu, ilk görüşmeden sözleşmeye ve günlük çalışmaya kadar uzanır. Her birini bir sağlık tesisinin kendi gözüyle ele aldık.

1. Ajansın Rolünü ve Yasal Statüsünü Netleştirin

İlk soru, ajansın hangi hizmeti vereceğidir. Hastanın organizasyonunu, konaklamasını, ulaşımını ya da transferini bir kuruluş üstlenecekse, o kuruluşun aracı kuruluş yetki belgesi olmalıdır. Yönetmelik bu konuda sağlık tesisine de açık bir yükümlülük getirir. Buna göre tesis, aracı kuruluşa ait işlerde yetki belgesi olmayan kişi ve kuruluşlardan hizmet alamaz.

Yönetmeliğe göre aracı kuruluş konaklama, ulaşım ve transferi 1618 sayılı Kanun kapsamındaki yetkili seyahat acentalarıyla yürütür. Aracı kuruluşun kendisi yetkili seyahat acentasıysa bu hizmetleri bizzat verir. HealthTürkiye portalının yetki belgeli acenteler sayfası, Sağlık Bakanlığı’nın yetkilendirdiği kuruluşları listeler. Çalışacağınız kuruluşu bu listede aramak, ilk ve en basit doğrulama adımıdır.

Yalnızca tanıtım yapacak bir ajansla çalışıyorsanız görev tanımını sözleşmeye açıkça yazın. Ayrıca ajansın hasta organizasyonu yapmayacağını da sözleşmede belirtin.

2. Tanıtım Mevzuatını Ajansla Birlikte Okuyun

12 Kasım 2025 tarihli Sağlık Hizmetlerinde Tanıtım ve Bilgilendirme Faaliyetleri Hakkında Yönetmelik‘in 8. maddesi sağlık turizmi tanıtımının şartlarını düzenler. Bu şartlar yetki belgeli sağlık tesislerini ve aracı kuruluşları kapsar. Buna göre tesis, yurt dışına yönelik ayrı bir site ya da sosyal medya hesabı açar ve bu kanalda sağlık turizmi hizmeti verdiğini belirtir. Sponsorlu tanıtım ise yalnızca Türkçe dışındaki resmî dillerde mümkündür.

Türkiye’de yaşayanlara yönelik talep oluşturmak yasaktır. Bu yüzden sosyal medyada yurt içi hedef kitle seçemezsiniz ve otomatik hedef kitle tanımlamalarını kapatmak zorundasınız.

Aynı madde birkaç şart daha koyar. Tesis ya da aracı kuruluş, yetki belgesini sitesinde veya sosyal medya hesabında yayımlar. Sağlık tesisleri tanıtımlarında HealthTürkiye logosunu kullanır. Ayrıca Türkiye’de yasak ya da izinsiz tıbbi işlemler tanıtımda yer alamaz.

Kazdal Hukuk’un değerlendirmesi de yönetmeliğin aracı kuruluşları kapsadığını vurgular. Aynı değerlendirmeye göre yönetmelik, yurt dışına yönelik sponsorlu tanıtımı sınırlı bir istisna olarak düzenler. Ajansın bu kuralları kampanya kurulumuna nasıl yansıttığını ilk görüşmede sormak, sonradan çıkacak sorunları önler. Kampanya ayarlarının ayrıntılarını sağlık turizmi reklam stratejisi yazımızda ele almıştık.

3. Aracı Kuruluşların Tanıtım Sınırlarını Bilin

Tanıtım yönetmeliği aracı kuruluşlar için ayrıca özel sınırlar belirler. Aracı kuruluş, mevzuattaki aracılık hizmetleriyle sınırlı kaldığı sürece sponsorlu tanıtım yapabilir. Ancak bu tanıtım sağlık hizmeti sunumunu çağrıştırmamalı ve sağlık tesisi izlenimi vermemelidir.

Aracı kuruluş, protokol imzaladığı tesisin hizmetini bilgi amacıyla paylaşabilir. Bu paylaşımda tesisin adını ve resmî sitesini verir, hizmeti o tesisin sunduğunu belirtir. Ayrıca kendisinin sağlık tesisi olmadığını da açıkça yazar.

Yönetmelik, aracı kuruluşa ait site adreslerinin ticari unvanı, işletme adını ya da bunların kısaltmalarını taşımasını ister. Sağlık tesisi de adının aracı kuruluş tanıtımlarında nasıl geçtiğini takip etmelidir. Örneğin aracı kuruluşun kendini klinik gibi tanıtması iki taraf için de risk oluşturur. Tesisin görsellerini kendi hizmeti gibi sunması da aynı riski taşır. Bu nedenle protokole yazılı bir onay süreci eklemek yararlıdır.

4. Hasta Verilerini KVKK Kapsamında Yönetin

Sağlık turizminde ajansın eline geçen bilgiler çoğu zaman sıradan iletişim verisi değildir. Hastanın gönderdiği fotoğraflar, tahliller ya da tedavi talebi sağlık verisi niteliği taşır. Kişisel Verileri Koruma Kurumu’nun özel nitelikli kişisel veriler açıklamasına göre sağlık verileri özel nitelikli veriler arasındadır. Bu veriler diğerlerinden çok daha sıkı koruma ister ve yalnızca kanunun saydığı sınırlı hallerde işlenebilir.

Yurt dışındaki hastalarla çalıştığınız için verilerin yurt dışına aktarımı da gündeme gelebilir. Kurum’un yurt dışına aktarım açıklamasına göre 7499 sayılı Kanun, 6698 sayılı Kanun’un 9. maddesini değiştirdi. Değişiklikler 1 Haziran 2024’te yürürlüğe girdi. Yeni düzenleme; yeterlilik kararı, uygun güvenceler ve istisnai hallerden oluşan aşamalı bir rejim öngörür.

Sözleşmede ajansın hangi verileri hangi amaçla toplayacağını açıkça yazın. Verileri nerede saklayacağını ve kimlerin erişeceğini de belirtin. Son olarak iş birliği bittiğinde ajansın verileri size nasıl teslim edeceğini tanımlayın.

5. Hasta İçeriklerinde Rıza ve Mahremiyete Dikkat Edin

Yurt dışındaki hasta genellikle kliniği ve ekibi görmek, başka hastaların deneyimini duymak ister. Tanıtım yönetmeliği bu ihtiyaca sınırlı bir alan açar. Buna göre sağlık turizmi hizmeti veren tesis, yurt dışına yönelik site ya da hesabında hasta hikâyelerine yer verebilir. Hasta yorumları ve teşekkür ifadeleri için de aynı izin geçerlidir.

Bu izin bazı şartlara bağlıdır. Tesis hasta mahremiyetine, genel ahlak kurallarına ve hasta haklarına uymak zorundadır. Ayrıca hastanın açık rızasını aldığını belgelemesi gerekir.

Bu şartlar ajansın içerik üretimini doğrudan etkiler. Hasta röportajından önce ekip rıza belgesini hazırlar, içeriğin kanalını ve kullanım süresini belirtir. Ardından belgeleri düzenli biçimde saklar. Yurt içi hesaplarda ise hasta yorumu paylaşmak yasaktır. Aynı içeriği yurt içi hesapta paylaşan tesis, yurt dışı kanal için aldığı izne rağmen kuralı ihlal eder. Hekimlere yönelik genel tanıtım sınırlarını doktor reklam kurallarını anlattığımız yazıda özetlemiştik.

6. Fiyat, Kampanya ve Şeffaflık Kurallarını Uygulayın

Yurt içi sağlık tanıtımında ücret, indirim ve kampanya bilgisi yer alamaz. Buna karşılık tanıtım yönetmeliğinin 8. maddesinin üçüncü fıkrası bir istisna tanır. Yurt dışına yönelik ayrı kanallarda ve aracı kuruluş tanıtımlarında indirim, kampanya ve rekabetçi fiyat duyurusu yapabilirsiniz. Ancak bu izin ilgili bentlerle sınırlıdır, dolayısıyla yurt içi kanallara taşıyamazsınız.

Öte yandan fiyatlandırmanın kendisi de mevzuata bağlıdır. Uluslararası sağlık turizmi yönetmeliğine göre bu kapsamdaki sağlık hizmetinin bedelini Bakanlık belirler. Sağlık tesisi de Bakanlığın fiyat tarifesindeki usul ve esaslara uymak zorundadır.

Tesis, fatura ya da satış fişiyle birlikte hizmetin ayrıntılı dökümünü gösteren bir belge düzenler. Aracı kuruluş ise konaklama, ulaşım, transfer, tercümanlık ve danışmanlık ücretlerinin dökümünü talep üzerine vermek zorundadır. Ajansın hazırladığı fiyat içerikleri de bu yapıyla tutarlı olmalıdır.

7. Sözleşme, Raporlama ve Hesap Sahipliğini Baştan Belirleyin

Ajansla yaşanan anlaşmazlıkların önemli bir kısmı, iş birliği sona erdiğinde ortaya çıkar. Bu yüzden alan adını, sosyal medya ve reklam hesaplarını ve ölçüm araçlarını sağlık tesisinin adına açın. Ajansa bu varlıklar için yalnızca yetki verin. Tanıtım yönetmeliği, sitedeki isim, unvan ve adresin ruhsattaki bilgilerle uyumlu olmasını ister. Dolayısıyla alan adı kararını ajansa bırakmamak gerekir.

Bunun yanı sıra raporlama düzeni de sözleşmenin parçası olmalıdır. Taraflar hangi göstergeleri hangi sıklıkla raporlayacaklarını önceden kararlaştırır. Aynı şekilde başvuru kaynağını izleme yöntemini ve çağrı kayıtlarıyla reklam verilerini eşleştirme biçimini de belirler.

Yönetmelik aracı kuruluşlardan en az iki yabancı dilde, 7 gün 24 saat çalışan bir çağrı altyapısı ister. Tesis de uluslararası hasta biriminde en az bir personelin yabancı dil bildiğini belgelemek zorundadır. Ajansın ürettiği talep bu ekiplere hangi kanalla ulaşacak, bunu netleştirmeden kampanyayı başlatmayın. Sağlık alanındaki genel çerçeveyi sağlık sektöründe dijital pazarlama yazımızda ele almıştık.

Sağlık Turizmi Ajansı ile Çalışırken Sık Görülen Hatalar

Bu iş birliklerindeki hataların çoğu, işe başlarken sorulmayan sorulardan doğar. Aşağıdaki kontrol listesi bu riskleri azaltmaya yardımcı olur:

• Yetki belgesini kontrol etmemek: Hasta organizasyonunu üstlenen kuruluşun belgesini doğrulamamak.
• Tek hesaptan iki kitleye konuşmak: Yurt içi hesabı yurt dışı sponsorlu tanıtımda kullanmak.
• Otomatik hedeflemeyi açık bırakmak: Kitle genişletme seçeneklerini kapatmamak.
• Rızası belgesiz hasta içeriği: Hasta hikâyesini açık rıza belgesi olmadan yayımlamak.
• Varlıkları ajans adına açtırmak: Alan adı, sosyal medya ve reklam hesaplarını tesisin adına almamak.
• Veri akışını tanımlamamak: Sağlık verilerinin toplama aracını ve saklama yerini belirsiz bırakmak.
• Başarıyı yalnızca mesaj sayısıyla ölçmek: Tedaviye dönüşen başvuruları takip etmemek.

Bu hataların ortak noktası, sorumluluğun kimde olduğunu yazıya dökmemektir. Özellikle yetki belgesi, hesap sahipliği ve veri akışı ilk toplantının gündeminde yer almalıdır.

Yurt Dışından Hasta Kabul Eden Bir Klinik

İzmir’de hizmet veren ve Avrupa’dan diş tedavisi için hasta kabul etmek isteyen bir kliniği düşünelim. Klinik, yetki belgesini aldıktan sonra iki ayrı iş ortağıyla çalışmaya karar verir. Birincisi, konaklama ve transferi üstlenen yetki belgeli bir aracı kuruluştur. İkincisi ise yurt dışına yönelik site, sosyal medya ve reklamı yürüten bir pazarlama ajansıdır. Klinik, her iki sözleşmeye de görev tanımını, veri akışını ve raporlama düzenini ayrı ayrı yazar.

Ardından pazarlama ekibi hedef ülkelerin dillerinde ayrı bir site ve sosyal medya hesabı kurar. Aynı zamanda yetki belgesini ve HealthTürkiye logosunu bütün kanallara ekler. Ekip reklamlarda Türkiye’yi hariç tutar ve otomatik kitle genişletmeyi kapatır. İçerik planı ise kliniğin ortamını, hijyen standartlarını ve tedavi sürecini gösteren videolara ağırlık verir. Hasta röportajları yalnızca belgeli açık rızayla ve yalnızca yurt dışı kanalda yer alır.

Bu tür iş birliklerinde görsel içerik, kliniğin güven unsurlarını somut olarak göstermenin en etkili yoludur. Bir diş kliniği için hazırladığımız steril ortam videosu, bu yaklaşımın bir örneği:

MustFilm Instagram gönderisini görüntüleyin: Avrupadent: steril ortam videosu

Tıbbi danışmanlık alanındaki kurumlar için yaptığımız çekimlerde de ekibin iletişim dili ve süreç anlatımı öne çıkar. Bir tıbbi danışmanlık firması için yaptığımız çekim bu anlatımı gösteriyor:

MustFilm Instagram gönderisini görüntüleyin: Medtori tıbbi danışmanlık çekimi

Yurt dışına yönelik tanıtım ve içerik işini tek elden yürütmek isteyen kurumlar için dijital pazarlama hizmetimiz ve sosyal medya yönetimi çalışmalarımız bu yapıya göre ilerler.

İş Birliğinin Başarısını Gösteren Ölçütler

Sağlık turizminde hastanın karar süreci uzundur. Bu yüzden bir sağlık turizmi ajansıyla yürüttüğünüz çalışmayı yalnızca kısa dönemli reklam göstergeleriyle değerlendirmeyin. Aşağıdaki tablo, her aşamada izleyebileceğiniz göstergeleri özetler:

Göstergeleri ülke, dil ve kampanya bazında ayrı izlemek, bütçeyi hangi pazara kaydıracağınıza karar vermeyi kolaylaştırır. Başvurudan tedaviye geçiş haftalar sürebilir. Bu nedenle aylık raporları önceki dönemlerin sonuçlarıyla birlikte okumanız gerekir.

Ayrıca uyum göstergesini de diğerleri kadar düzenli takip edin. Örneğin her ay yurt içi hariç tutma ayarını, rıza belgelerini ve logo kullanımını kontrol edebilirsiniz. Böylece reklam sonuçları iyi giderken bir kural ihlalini gözden kaçırmazsınız.

Sıkça Sorulan Sorular

Sağlık Turizmi Ajansı Olmak İçin Yetki Belgesi Gerekir mi?

Hastanın danışmanlığını, tesis organizasyonunu, konaklamasını, ulaşımını ve transferini üstlenen aracı kuruluşlar için yetki belgesi zorunludur. Bu kuruluşlar başvurularını USHAŞ’a yapar. Yalnızca tanıtım ve pazarlama hizmeti veren ajanslar ise bu işi yetki belgeli bir tesis ya da aracı kuruluş adına yürütür.

Yetki Belgeli Aracı Kuruluşları Nereden Kontrol Edebilirim?

HealthTürkiye portalı, Sağlık Bakanlığı’nın yetkilendirdiği aracı kuruluşları bir sayfada listeler. Çalışacağınız kuruluşu bu listede aramak, sözleşmeden önce yapabileceğiniz en temel doğrulamadır.

Sağlık Turizmi Reklamlarında Türkçe Kullanabilir miyim?

Hayır. Tanıtım yönetmeliğine göre sponsorlu tanıtım yurt dışına yönelik ayrı kanallarda ve Türkçe dışındaki resmî dillerde mümkündür. Ayrıca Türkiye’de yaşayanlara yönelik talep oluşturmak yasaktır.

Hasta Yorumlarını Yurt Dışı Hesapta Paylaşabilir miyim?

Evet, ancak belirli şartlarla. Yurt dışına yönelik site ya da hesapta hasta hikâyelerine, yorumlarına ve teşekkür ifadelerine yer verebilirsiniz. Bunun için hasta mahremiyetine ve hasta haklarına uymanız, hastanın açık rızasını da belgelemeniz gerekir. Aynı içerikleri yurt içi hesaplarda kullanamazsınız.

Sağlık Turizmi Ajansı ile Çalışırken Reklam Hesaplarını Kimin Adına Açmalıyım?

Alan adını, sosyal medya ve reklam hesaplarını tesisin ya da aracı kuruluşun kendi adına açın. Ajansa ise yalnızca erişim yetkisi verin. Bu yapı sayesinde iş birliği bittiğinde veriler ve geçmiş kampanya bilgileri sizde kalır.

Kaynaklar

• Uluslararası Sağlık Turizmi ve Turistin Sağlığı Hakkında Yönetmelik (Resmî Gazete 26.04.2025, sayı 32882; Alomaliye tam metin)
• Sağlık Hizmetlerinde Tanıtım ve Bilgilendirme Faaliyetleri Hakkında Yönetmelik (Resmî Gazete 12.11.2025, sayı 33075; Alomaliye tam metin)
• Kazdal Hukuk: Sağlıkta Tanıtım ve Bilgilendirme Yönetmeliği 2025 değerlendirmesi
• HealthTürkiye: Uluslararası sağlık turizmi yetki belgeli acenteler
• USHAŞ: Sağlık turizmi verileri
• Paraanaliz: Sağlık turizmi 2025’te 3 milyar dolar eşiğini aştı
• Kişisel Verileri Koruma Kurumu: Özel Nitelikli Kişisel Veriler
• Kişisel Verileri Koruma Kurumu: Yurt Dışına Aktarım